Dominance là gì: Chỉ số quan trọng kiểm soát xu hướng thị trường Bitcoin

BTC Dominance (btc.d hay DOM) là một khái niệm không thể bỏ qua nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về thị trường tiền điện tử. Nó đo lường tỷ lệ vốn hóa mà Bitcoin chiếm so với toàn bộ thị trường crypto, giúp bạn nhận diện những tín hiệu quan trọng về sức mạnh của Bitcoin so với các altcoin khác.

Hiểu rõ dominance là gì sẽ giúp bạn đưa ra những quyết định đầu tư sáng suốt hơn. Chỉ số này không chỉ đơn thuần là con số thống kê, mà nó còn phản ánh tâm lý thị trường và xu hướng dòng vốn của các nhà đầu tư.

Dominance là gì: Định nghĩa cơ bản

BTC Dominance được tính bằng cách chia vốn hóa của Bitcoin cho tổng vốn hóa của toàn bộ thị trường tiền điện tử, rồi nhân với 100 để được tỷ lệ phần trăm. Ví dụ: nếu Bitcoin có vốn hóa 9 tỷ USD và toàn bộ thị trường là 10 tỷ USD, thì dominance = 9 ÷ (9 + 1) × 100 = 90%.

Chỉ số này thể hiện mức ưu thế tuyệt đối của Bitcoin trên thị trường. Ngày xưa, khi Ethereum chưa ra đời, Bitcoin nắm giữ hơn 90% vốn hóa toàn thị trường. Hiện tại (tháng 2/2026), dominance ở mức 55.80%, cho thấy thị trường đã phân tán vốn đều hơn giữa các dự án khác nhau.

Tại sao Bitcoin được xem là “vua” của thị trường

Bitcoin được coi là “đồng tiền gốc” của toàn bộ hệ thống tiền điện tử. Để tham gia vào thị trường crypto, hầu hết nhà đầu tư phải mua Bitcoin hoặc USDT trước tiên. Khi các altcoin giảm giá mạnh, nhiều người chuyển đổi từ altcoin về Bitcoin hoặc USDT để bảo toàn vốn.

Sức ảnh hưởng của Bitcoin lên các altcoin là rất lớn. Khi Bitcoin tăng giá, thường toàn bộ thị trường sẽ bị kéo theo tăng. Ngược lại, khi Bitcoin giảm, các altcoin thường chịu tác động nặng nề hơn. Vì thế, theo dõi dominance là gì và xu hướng của nó là bước quan trọng bất kỳ trader nào cũng cần làm.

4 kịch bản thị trường theo dominance

Trên thị trường tiền mã hoá, bốn tình huống sau thường xảy ra liên tục, và mỗi tình huống đều có ý nghĩa riêng:

Kịch bản 1: Bitcoin tăng, toàn bộ thị trường tăng

Đây là tình huống tích cực nhất mà bất kỳ nhà đầu tư nào cũng mong muốn. Niềm tin thị trường mạnh lên, các tổ chức và quỹ đầu tư lớn đổ tiền vào cả Bitcoin và các altcoin có tiềm năng. Dominance có thể duy trì ở mức ổn định hoặc tăng nhẹ.

Kịch bản 2: Bitcoin tăng, altcoin giảm

Vốn từ các altcoin dần chảy vào Bitcoin, hoặc các nhà đầu tư mới chỉ mua Bitcoin mà chưa rơi vào altcoin. Trong tình huống này, dominance tăng đáng kể. Đây là giai đoạn khó khăn cho các altcoin, nhưng cơ hội lành mạnh cho những dự án thực sự có tiềm năng chứng minh giá trị của mình.

Kịch bản 3: Bitcoin giảm, toàn bộ thị trường giảm

Đây là kịch bản tiêu cực. Khi “nhà vua” bị yếu, toàn bộ “vương quốc” sẽ lung lay. Các nhà đầu tư hoảng loạn và bán tháo cả Bitcoin lẫn altcoin, dòng vốn rút hết khỏi thị trường.

Kịch bản 4: Bitcoin đi ngang hoặc giảm nhẹ, altcoin tăng

Dominance giảm trong tình huống này. Bitcoin đang tích tụ sức mạnh cho đợt tăng lên tiếp theo, trong khi vốn từ Bitcoin chảy sang các altcoin. Giai đoạn này thường kéo dài 1-2 năm, là “mùa altcoin” mà các trader chuyên focus vào altcoin đều chờ đợi.

Chiến lược khi dominance tăng

Khi chỉ số dominance tăng, bạn cần phân biệt rõ liệu Bitcoin có đang tăng giá hay không:

Nếu dominance tăng AND Bitcoin tăng mạnh: Điều này tín hiệu rất tích cực. Niềm tin thị trường quay lại, các nhà đầu tư lớn rót vốn vào Bitcoin. Lúc này, bạn có thể nắm giữ Bitcoin hoặc tìm kiếm những altcoin chất lượng cao có tiềm năng bứt phá.

Nếu dominance tăng nhưng Bitcoin giảm: Các altcoin sẽ giảm còn nặng hơn. Để tránh tổn thất lớn, nhiều nhà đầu tư bán altcoin để mua USDT. Đây không phải thời điểm lý tưởng để tham gia thị trường.

Nếu dominance giảm và Bitcoin tăng: Hầu hết các altcoin cũng sẽ tăng, thậm chí tăng mạnh hơn Bitcoin. Đây là “mùa altcoin” mà các trader chờ đợi.

Nếu dominance giảm và Bitcoin cũng giảm: Bạn cần quan sát kỹ dòng vốn. Có thể altcoin sẽ giảm theo Bitcoin trong ngắn hạn, nhưng sau đó có thể bật tăng nhanh chóng nếu vốn tỉa ra từ Bitcoin chảy vào altcoin.

Lịch sử dominance từ năm 2016 tới nay

Để hiểu rõ hơn dominance là gì, việc nhìn lại các mốc lịch sử sẽ rất hữu ích:

2016 - Thời kỳ hoàng kim của Bitcoin Bitcoin còn dưới 100 USD, Ethereum chưa ra đời (hoặc mới ra đời), Bitcoin nắm giữ hơn 90% vốn hóa thị trường. Đó là thời kỳ Bitcoin là “tất cả” của thị trường.

2017 - Sự bùng nổ của ICO Bitcoin bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh. Cùng lúc đó, các dự án ICO bắt đầu bùng nổ, nhu cầu mua Ethereum tăng vọt vì ICO chủ yếu ra trên Ethereum. Dominance rơi xuống chỉ còn 35%, là mức thấp nhất lúc bấy giờ. Ethereum lúc ấy chiếm tới 30% vốn hóa thị trường.

Cuối 2017 - Bitcoin chạm đỉnh Bitcoin tăng lên 20,000 USD, niềm tin thị trường lên cao nhất. Dominance phục hồi lên 65%, là mức cao nhất kể từ khi Ethereum xuất hiện.

Tháng 1/2018 - Sự sụp đổ Các quỹ lớn gom lợi nhuận khổng lồ từ Bitcoin, đổ vào altcoin. Sau đó, họ lại bán tháo altcoin, tạo ra một sóng bán mạnh chưa từng thấy. Dominance xuống mức thấp chỉ 33%.

Tháng 4-7/2018 - Phục hồi nhẹ Tin tức từ SEC và những đợt tăng từ 6,000 USD lên 9,800 USD giúp dominance phục hồi lên gần 45%.

Cuối 2018 - Đợt giảm kéo dài Bitcoin trải qua một khoảng thời gian tồi tệ, giảm liên tục nhưng dominance vẫn duy trì khoảng 50%, cho thấy Bitcoin vẫn được ưu tiên so với altcoin.

2020-2021 - Sóng tăng mạnh Tháng 3/2020, Bitcoin sập xuống 3,800 USD. Sau đó, nó bắt đầu một cuộc phục hồi ấn tượng, tăng lên 41,000 USD vào cuối 2020 và đầu 2021. Dominance bật lên gần 74%, cho thấy Bitcoin đang nắm lại quyền kiểm soát thị trường.

Dominance hiện tại: Trạng thái 2026

Tính đến tháng 2/2026, BTC Dominance ở mức 55.80%. Con số này cho thấy thị trường đã trưởng thành hơn, vốn được phân tán đều hơn giữa các dự án khác nhau. Bitcoin vẫn là lá cờ đầu, nhưng các altcoin đã có chỗ đứng vững chắc hơn.

Để theo dõi thị trường một cách toàn diện, bạn cần xem xét không chỉ BTC Dominance mà còn các chỉ số khác như TOTAL (tổng vốn hóa thị trường), TOTAL2 (vốn hóa của tất cả altcoin), chỉ số DEFI, hay USDT.D. Điều này đòi hỏi kinh nghiệm thực chiến và khả năng cảm nhận dòng chảy vốn của thị trường. Chính vì vậy, các nhà đầu tư mới thường gặp nhiều khó khăn khi vào cuộc.