Sau nhiều tuần căng thẳng, Trump vẫn tiếp tục cứng rắn về Iran. Dưới đây là những gì có thể xảy ra tiếp theo

Triển vọng Mỹ tấn công Iran đã làm xáo trộn giá dầu trong năm nay, nhưng các nhà phân tích nói với CNBC rằng một cuộc tấn công sẽ đòi hỏi nhiều cam kết quân sự hơn và phức tạp hơn, so với những gì Mỹ sẵn sàng chuẩn bị.

Biểu tượng biểu đồ chứng khoán

Hợp đồng tương lai Brent dầu thô tháng 4

Căng thẳng đang ở mức cao, và mặc dù đã có các cuộc đàm phán tuần trước tại Oman, cả hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia tăng áp lực lên chế độ Iran sau cuộc đàn áp đẫm máu các cuộc biểu tình chống chính phủ trên khắp đất nước tháng trước.

Trump tuần này cho biết ông đang xem xét việc gửi thêm một hàng không mẫu hạm thứ hai đến Trung Đông, ngay cả khi Washington và Tehran chuẩn bị nối lại đàm phán. Vào thứ Ba, ông đã đe dọa Iran với “một điều gì đó rất nghiêm trọng,” nếu Iran không chấp nhận các yêu cầu của Washington, bao gồm việc ngừng làm giàu uranium của quốc gia này và cắt giảm chương trình tên lửa đạn đạo của Tehran.

Mỹ đã triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln đến Trung Đông vào tháng 1. Điều này đã nâng số tàu khu trục tên lửa trong khu vực lên sáu, nhưng các nhà phân tích cho rằng, điều này vẫn chưa đủ để lật đổ chế độ. Việc thực hiện lời đe dọa “một điều gì đó rất nghiêm trọng” sẽ đồng nghĩa với một cuộc xung đột kéo dài trong khu vực mà Trump rất e ngại.

“Lực lượng Mỹ trong khu vực không đủ để hỗ trợ một chiến dịch quân sự dài hạn đáng kể ở Iran, điều cần thiết để đạt được mục tiêu quân sự lớn,” Alireza Ahmadi, cộng tác viên điều hành tại Trung tâm Chính sách An ninh Geneva, nói với CNBC.

Trump cũng đã tăng cường áp lực tài chính lên Iran, gây áp lực lên nền kinh tế đã bị trừng phạt nặng nề. Chỉ trong tháng trước, ông đã cam kết áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào mua hàng hóa hoặc dịch vụ từ Iran.

Tuy nhiên, chưa rõ điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. “Tổng thống Trump nổi tiếng là khó đoán,” Ali Vaez, giám đốc Dự án Iran tại Crisis Group, nói với CNBC nhưng ông cũng cho biết Trump nhận thức rõ “vấn đề Iran không phù hợp với các lựa chọn quân sự rõ ràng và dễ dàng.”

Liệu Mỹ có còn tấn công Iran không?

Michael Rubin, cựu quan chức Lầu Năm Góc và là thành viên cao cấp tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, nói với CNBC rằng “chi phí của việc không tấn công Iran sẽ rất lớn,” và ông bổ sung, nếu không làm vậy, “Di sản của Trump sẽ là tổng thống đã tạo điều kiện cho Iran trở thành quốc gia hạt nhân.”

“Tổng thống đang gặp khó khăn, các lựa chọn của ông không tốt và đây là một thời điểm rất rủi ro,” ông Bob McNally, chủ tịch của Rapidan Energy Group, nói với CNBC tuần trước. McNally còn cho biết, chương trình tên lửa đạn đạo của Iran có nghĩa là “chúng ta phải hành động quy mô lớn, vì Iran khá đáng gờm.”

Các lựa chọn của Trump là gì?

Trump tuần trước nói rằng lãnh tụ tối cao Iran, Ayatollah Khamenei, nên “rất lo lắng.”

Nhưng việc nhắm vào lãnh đạo Iran sẽ không phải là một chiến dịch như vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, các nhà phân tích đã cảnh báo.

“Chính phủ Iran không giống Venezuela,” Alireza Ahmadi nói, và bổ sung rằng nếu Mỹ loại bỏ Khamenei, “một người thay thế sẽ được chọn ngay lập tức và quân đội sẽ thực sự điều hành đất nước trong tương lai gần.”

Quyền lực ở Iran tập trung quanh Khamenei. Trong khi có tổng thống, các quyết định chính trị, quân sự và đối ngoại của Cộng hòa Hồi giáo đều do ông quyết định. Khamenei giữ quyền tối cao trong ba thập kỷ qua, được hỗ trợ bởi Lực lượng Cách mạng Hồi giáo Iran, giúp thực thi chính sách của chế độ và đóng vai trò lớn trong chính sách đối ngoại của Iran.

Nếu Mỹ có thể loại bỏ Khamenei và tìm được một quan chức chế độ thay thế, vẫn còn một “câu hỏi mở” về tương lai của Lực lượng Cách mạng Hồi giáo (IRGC), Rubin nói với CNBC.

Các tín đồ Iran cầm chân dung của Lãnh tụ tối cao Iran, Ayatollah Ali Khamenei, và quốc kỳ trong một cuộc biểu tình phản đối các cuộc tấn công của Israel vào Iran, sau lễ cầu nguyện thứ Sáu tại trung tâm Tehran, Iran, ngày 13 tháng 6 năm 2025.

Morteza Nikoubazl | Nurphoto | Getty Images

“Washington không thể thay đổi chế độ chỉ bằng sức mạnh không quân và không có quân đội (Mỹ hoặc Iran) trên mặt đất. Mỹ chỉ có thể biến chế độ thành một thứ khác, điều có thể tồi tệ hơn, hoặc biến Iran thành một quốc gia thất bại khác,” Vaez nói với CNBC.

Ahmadi cho biết, thay đổi chế độ ở Iran “sẽ cần ít nhất mức cam kết quân sự như chiến tranh Iraq, điều mà Trump khó có khả năng ủng hộ.” Trong giai đoạn từ 2003 đến 2011, có 4.500 binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Iraq.

Sau các cuộc không kích vào ba cơ sở hạt nhân chính năm ngoái, Nhà Trắng tuyên bố rằng các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị “xóa sổ.” Iran đã nhanh chóng sửa chữa thiệt hại đối với các địa điểm tên lửa đạn đạo, nhưng theo phân tích của New York Times, Iran đã thực hiện các “sửa chữa hạn chế” đối với các cơ sở hạt nhân chính bị Mỹ tấn công.

Iran lâu nay tuyên bố không có kế hoạch phát triển vũ khí hạt nhân. Khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran bắt đầu lại, Iran đã đề nghị giới hạn làm giàu uranium ở mức thấp. Mỹ phản đối Iran làm giàu uranium kể từ khi thỏa thuận hạt nhân sụp đổ năm 2018.

Trong khi Mỹ đã cam kết tấn công Iran nếu Iran tiếp tục chương trình hạt nhân và tên lửa, chưa rõ các địa điểm này có sẵn sàng để bị tấn công lần nữa hay không. “Cả hai lựa chọn đều có khả năng dẫn đến một phản ứng trả đũa quá mức của Iran, điều này có thể biến cuộc đối đầu thành một cuộc chiến tranh quy mô khu vực,” Vaez nói.

Các khả năng trả đũa của Iran

Iran đã hứa sẽ trả đũa các căn cứ của Mỹ trong khu vực nếu Washington tấn công.

“Iran tin rằng Mỹ không có đủ hệ thống tên lửa đánh chặn và hệ thống THAAD để bảo vệ các căn cứ quân sự rộng lớn của mình và các cơ sở trên khắp khu vực, cũng như Israel,” Ahmadi nói với CNBC.

Mỹ có khoảng 40.000 quân nhân trong khu vực Trung Đông. Mỹ có các căn cứ ở Vịnh Ả Rập, bao gồm Lực lượng Hải quân Trung tâm của Mỹ tại Bahrain, căn cứ không quân Al Udeid ở Qatar, nơi Iran đã tấn công mùa hè năm ngoái, và căn cứ không quân Al Dhafra phía nam Abu Dhabi.

Trong khung hình này, tên lửa và hệ thống đánh chặn phòng không chiếu sáng bầu trời đêm trên Doha sau khi Iran tấn công các lực lượng Mỹ tại căn cứ không quân Al Udeid ngày 23 tháng 6 năm 2025 tại Doha, Qatar.

Getty Images

“Iran chắc chắn sẽ nhắm vào các căn cứ của Mỹ ở Iraq, Syria, Vịnh và các tàu chiến của Mỹ. Iran cũng có khả năng nhắm vào Israel. Các nhóm proxy của Iran cũng có thể tham gia,” Vaez nói với CNBC.

Iran dường như “đang chuẩn bị cho một cuộc đối đầu quân sự kéo dài một tuần, nếu không phải là nhiều tháng. Có vẻ như các lãnh đạo Iran nghĩ rằng Mỹ đang đánh giá quá cao sức mạnh của mình và một cuộc chiến lớn có thể cần thiết để điều chỉnh những giả định đó,” Ahmadi bổ sung.