Quốc hội Brazil thúc đẩy luật mới nghiêm cấm stablecoin không thế chấp và dựa trên thuật toán, yêu cầu dự trữ thực 100% và đưa vào trách nhiệm hình sự, định hình lại trật tự thị trường tiền mã hóa phụ thuộc nhiều vào stablecoin.
Chính phủ Brazil đang tăng tốc thắt chặt quản lý tài sản kỹ thuật số. Gần đây, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới của Quốc hội Brazil chính thức phê duyệt dự luật số 4.308/2024, nhằm mục tiêu toàn diện tái cấu trúc cơ chế hoạt động của stablecoin gắn với tiền pháp định trong nước.
Dự luật quy định rõ ràng, cấm phát hành hoặc giao dịch bất kỳ stablecoin thuật toán nào “duy trì giá trị bằng mã máy tính và chiến lược thị trường”, trong đó bao gồm USDe của Ethena và Frax.
Cơ quan quản lý cho rằng, các tài sản kỹ thuật số không có sự hỗ trợ của tài sản thực tế này có độ không ổn định cao đối với hệ thống tài chính, do đó dự luật yêu cầu tất cả stablecoin hoạt động tại Brazil phải có dự trữ thực 100%, ví dụ như tiền mặt hoặc trái phiếu chính phủ.
Theo quy định của dự luật, nhà phát hành stablecoin phải đảm bảo dự trữ của họ hoàn toàn tách biệt với tài sản của công ty, và cần nộp báo cáo quản lý chi tiết cho chính phủ để chứng minh tính minh bạch và an toàn của dự trữ. Định nghĩa về stablecoin trong dự luật bị giới hạn trong phạm vi yêu cầu có tài sản thế chấp hoàn toàn. Động thái thúc đẩy luật này phần lớn bắt nguồn từ sự kiện sụp đổ của stablecoin thuật toán Terra-Luna năm 2022. Vào thời điểm đó, sự kiện này đã xóa sạch hàng trăm tỷ USD giá trị toàn cầu, khiến vô số nhà đầu tư chịu thiệt hại nặng nề, thúc đẩy các cơ quan quản lý toàn cầu bắt đầu xem xét lại tính an toàn của mô hình không thế chấp.
Hiện tại, sau khi dự luật được thông qua tại ủy ban, sẽ tiếp tục trình lên Ủy ban Tài chính và Thuế vụ cũng như Ủy ban Hiến pháp, Tư pháp và Công dân để xem xét, và nếu được Thượng viện phê duyệt, sẽ chính thức trở thành luật và có hiệu lực ràng buộc thực tế đối với thị trường.
Ngoài việc hạn chế về cấu trúc kỹ thuật, điểm thu hút sự chú ý lớn nhất của dự luật số 4.308/2024 là việc đưa vào cơ chế xử phạt hình sự cực kỳ nghiêm khắc. Dự luật định nghĩa hành vi phát hành stablecoin không thế chấp hoặc không tuân thủ quy định là “lừa đảo tài chính”, người vi phạm có thể đối mặt với án tù tối đa 8 năm. Điều khoản xử phạt này được xem là một trong những quy định mạnh nhất trong quản lý stablecoin toàn cầu hiện nay. Điều này phản ánh nỗ lực của các quan chức Brazil nhằm loại bỏ hoàn toàn các hành vi lừa đảo tiềm ẩn và rủi ro hệ thống bằng cách nâng cao chi phí vi phạm, nhằm bảo vệ an toàn tài sản của người dùng trong nước.
Đối với các stablecoin nước ngoài chiếm ưu thế trên thị trường toàn cầu như USDT của Tether và USDC của Circle, dự luật cũng đặt ra các tiêu chuẩn tuân thủ rõ ràng. Các stablecoin nước ngoài muốn cung cấp dịch vụ tại Brazil phải hoạt động qua các tổ chức được chính phủ cấp phép, và phải tuân thủ các tiêu chuẩn quản lý của Brazil.
Quan trọng hơn, chính quyền Brazil còn mở rộng trách nhiệm tuân thủ đến các sàn giao dịch tiền mã hóa trong nước. Dự luật quy định, các sàn phải chịu trách nhiệm xác minh xem nhà phát hành nước ngoài có đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý của Brazil hay không, nếu không, sàn phải chịu trách nhiệm pháp lý về quản lý rủi ro liên quan. Quy định này chắc chắn làm tăng gánh nặng vận hành và chi phí quản lý rủi ro cho các nhà cung cấp dịch vụ trong nước, buộc các sàn phải thực hiện các cuộc điều tra kỹ lưỡng hơn trước khi niêm yết tài sản.
Chính phủ Brazil chọn biện pháp cứng rắn vào thời điểm này vì stablecoin đóng vai trò không thể thiếu trong thị trường tiền mã hóa của quốc gia. Theo số liệu của cơ quan thuế Brazil, stablecoin chiếm hơn 90% tổng khối lượng giao dịch tiền mã hóa toàn quốc. Người dùng Brazil thường xem stablecoin là công cụ chính để phòng ngừa rủi ro, thanh toán xuyên biên giới và chuyển đổi tài sản hàng ngày, với khối lượng giao dịch hàng tháng ước tính từ 6 tỷ đến 8 tỷ USD. Mức độ tham gia thị trường cao như vậy khiến bất kỳ sự sụp đổ của một stablecoin đơn lẻ nào cũng có thể gây ra biến động tài chính toàn quốc, và đó là lý do các nghị sĩ quốc hội kiên quyết yêu cầu stablecoin phải hợp pháp và hoạt động minh bạch.
Nếu dự luật cuối cùng được thông qua, nhiều dự án stablecoin thuật toán phổ biến hiện nay sẽ phải đối mặt với lựa chọn nghiêm trọng: hoặc chỉnh sửa hoàn toàn thiết kế nền tảng để đáp ứng yêu cầu thế chấp đầy đủ, hoặc rút khỏi thị trường Brazil hoàn toàn. Đối với nhà đầu tư và nhà giao dịch Brazil, điều này có nghĩa là các tài sản có thể giảm đi, nhưng môi trường giao dịch sẽ an toàn hơn rõ rệt.
Ngoài ra, Ngân hàng Trung ương Brazil và Bộ Tài chính đang xem xét thu thêm thuế giao dịch stablecoin liên quan đến hoạt động tài chính (IOF) và áp dụng các quy định khai báo chặt chẽ hơn, nhằm đưa các tài sản kỹ thuật số này vào hệ thống giám sát tài chính truyền thống, nhằm ngăn chặn rửa tiền và trốn thuế bất hợp pháp.
Xu hướng quản lý của Brazil không phải là hiện tượng đơn lẻ, mà phù hợp với mối lo ngại ngày càng tăng của cộng đồng quốc tế về stablecoin. Ở Mỹ, xung đột dữ dội đang diễn ra giữa hệ thống ngân hàng truyền thống và ngành công nghiệp tiền mã hóa. Giám đốc điều hành Ngân hàng Mỹ (Bank of America), Brian Moynihan, từng cảnh báo công khai rằng, nếu Quốc hội Mỹ cho phép phát hành “stablecoin sinh lãi” (Yield-bearing stablecoins), các sản phẩm này có thể gây ra tình trạng rút tiền hàng loạt, thậm chí rút tới 6 nghìn tỷ USD khỏi các ngân hàng thương mại.
Xem thêm
Giám đốc Ngân hàng Mỹ cảnh báo: Stablecoin có thể rút 6 nghìn tỷ USD tiền gửi, ảnh hưởng khả năng cho vay của ngân hàng
Báo cáo của Bộ Tài chính Mỹ cũng chỉ ra rằng, stablecoin sinh lãi có thể chiếm tới 30% đến 35% tổng tiền gửi ngân hàng. Mặc dù Giám đốc điều hành Circle, Jeremy Allaire, phản đối ý kiến này, cho rằng các lo ngại này bị thổi phồng quá mức, và ví dụ như quỹ thị trường tiền tệ và ngành ngân hàng đã tồn tại cùng nhau nhiều năm mà không gây ra sụp đổ hệ thống, nhưng các chính phủ các nước vẫn còn nhiều lo ngại về việc tiền kỹ thuật số xâm nhập vào các khoản tiền gửi truyền thống.
Trong khi đó, ngành ngân hàng châu Âu lại chọn cách chủ động phản ứng. Nhiều tổ chức tài chính lớn, bao gồm BBVA của Tây Ban Nha, BNP Paribas của Pháp và ING của Hà Lan, đã thành lập Liên minh Qivalis, nhằm phát triển stablecoin phù hợp với tiêu chuẩn của EU trong “Chỉ thị về thị trường tài sản kỹ thuật số” (MiCA). Chính sách lập pháp của Brazil hiện nay rõ ràng đang rút ra bài học từ các quốc gia khác, chọn con đường “minh bạch cao và thế chấp đầy đủ” tương tự như Liên minh châu Âu.